{ "ad": "Artusa cevaplar", "guncelleme": "2026-10-14", "lisans": "Alıntıda kaynak gösterilir.", "kayitlar": [ { "soru": "Kaya düşmesine karşı bariyer mi, örtüleme ağı mı seçilir?", "cevap": "Blok yamaçtan kopup zıplayarak iniyorsa enerjiyi yutan esnek bariyer, blok yüzeyden ayrılıp yuvarlanarak düşüyorsa yüzeyi saran örtüleme ağı seçilir. Kararı sıçrama yüksekliği ile kopma bölgesinin yeri belirler, bütçe değil.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106 (bariyer)", "EAD 230025-00-0106 (ankrajlı ağ)", "TS EN 10223-3 (altıgen ağla örtüleme)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/bariyer-mi-ortuleme-agi-mi\/" }, { "soru": "Esnek bariyer ile beton galeri arasında nasıl seçim yapılır?", "cevap": "Esnek bariyer, sertifikalı enerji sınırının altındaki tekil çarpmalar için daha hafif ve hızlı kurulan çözümdür. Blok kütlesi ya da düşme yüksekliği sertifikalı kademeleri aşıyorsa, ya da olay sıklığı çok yüksekse beton galeri veya sedde konuşulur.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/esnek-bariyer-mi-beton-galeri-mi\/" }, { "soru": "Şev yüzeyi ankrajlı ağla mı, serbest örtülemeyle mi kaplanmalı?", "cevap": "Yüzeyde kayması beklenen bir kütle varsa ağ ankrajlanır ve sistem yükü zemine aktarır; hesap beş tahkikten oluşur. Amaç yalnız düşen bloğu yavaşlatmaksa serbest asılı örtüleme yeterlidir ve daha ucuzdur.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [ "EAD 230025-00-0106", "TS EN 10223-3" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/ankrajli-ag-mi-serbest-ortuleme-mi\/" }, { "soru": "Kaya temizliği tek başına yeterli bir çözüm müdür?", "cevap": "Temizlik bir bakım işidir; kalıcı çözüm değildir. Yalnız o an gevşek olan blokları alır; kayanın ayrışmasını ve yeni blok kopmasını durdurmaz, yalnız temizlikle geçilen kesimlerde birkaç yıl içinde aynı sorun görülür. Kalıcı koruma isteniyorsa temizlik ağ, ankraj ya da bariyerle birlikte planlanır.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-temizligi-yeterli-mi\/" }, { "soru": "Yakalama hendeği bariyerin yerini tutar mı?", "cevap": "Hendeğin sertifikalı bir enerji sınıfı yoktur; performansı genişlik, derinlik ve taban eğimiyle tanımlanır. Yeterli genişlik ve derinlik varsa bakımı en kolay çözümdür; pratikte ikisi birlikte kullanılır: hendek kütleyi toplar, bariyer sıçrayanı durdurur. Yol platformu dar olduğunda yerine bariyer geçer.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/hendek-mi-bariyer-mi\/" }, { "soru": "Kaya bariyerinin enerji sınıfı nasıl belirlenir?", "cevap": "Tasarım bloğunun kütlesi ve hızından kinetik enerji (E = ½ m v²) bulunur. ONR 24810'da enerji katsayıyla (1,00; 1,05; 1,15) çarpılır, MEL de aynı katsayıya bölünür; koşulu sağlayan en küçük MEL kademesi seçilir. Hız yörünge analizinden gelir.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "ONR 24810" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/enerji-sinifi-nasil-belirlenir\/" }, { "soru": "SEL ve MEL nedir, aralarındaki fark nedir?", "cevap": "MEL, bariyerin tek bir çarpmada karşıladığı azami enerji seviyesidir; sonrasında sistem onarılır. SEL ise ardışık iki çarpmayla, arada bakım yapılmadan sınanan hizmet seviyesidir. İkisi EAD 340059-00-0106 Tablo 2'de kategori çiftleri hâlinde tanımlıdır. Bir kitin MEL değeri SEL değerinin en az üç katı olmalıdır (MEL ≥ 3 × SEL); tablodaki SEL kademeleri MEL kademelerinin yaklaşık üçte biridir.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sel-mel-farki\/" }, { "soru": "Bariyer yüksekliği nasıl seçilir?", "cevap": "Yükseklik, bariyer ekseninde beklenen sıçrama yüksekliğine göre seçilir; enerji hesabından çıkmaz. ONR 24810 karakteristik sıçrama yüksekliğini simülasyon dağılımının yüzde doksan beşinci fraktili olarak alır ve tasarım bloğunun üst noktasından ölçer; kütle merkezi veren yazılımlarda blok yarıçapı eklenir. Sonuç sahadaki çarpma izleriyle doğrulanır.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/bariyer-yuksekligi-nasil-secilir\/" }, { "soru": "Bariyer yamacın neresine yerleştirilir?", "cevap": "Bariyer, korunacak yapıya yakın değil, bloğun enerjisinin düştüğü ve zeminin ankraj tutabildiği yere kurulur. Yukarı taşımak enerjiyi düşürür ama erişimi ve maliyeti artırır.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/bariyer-nereye-yerlestirilir\/" }, { "soru": "Tasarım bloğu nasıl seçilir?", "cevap": "Tasarım bloğu, sahada ölçülen blok boyut dağılımının üst kuyruğundan seçilir: en büyük gözlenen blok MEL, yani azami enerji için; sık gözlenen blok SEL, yani hizmet enerjisi için. Süreksizlik aralıkları kopabilecek blok boyutunun üst sınırını verir; üç takım varsa kopan blok bu üç düzlemin sınırladığı hacimdir.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/tasarim-blogu-nasil-secilir\/" }, { "soru": "Yüksek mukavemetli çelik tel ağ ile altıgen tel ağ arasındaki fark nedir?", "cevap": "Ankrajlı stabilizasyon ağları (TECCO G65\/3, G65\/4, SPIDER S4-130) 150–360 kN\/m, 450 N\/mm² altıgen çift bükümlü ağ 55–65 kN\/m çekme dayanımı verir; DELTAX gibi hafif örtüleme ağı 53 kN\/m. Şev hareket ediyorsa ankrajlı yüksek mukavemetli sistem, parça düşüyorsa altıgen ağla serbest örtüleme seçilir.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "Üretici teknik föyleri, Nisan 2025", "TS EN 10223-3", "TS EN 10244-2" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/yuksek-mukavemetli-ag-ile-altigen-ag-farki\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi keşfinde sahada neler ölçülür?", "cevap": "Şev geometrisi, süreksizlik yönelimleri, blok boyut dağılımı, yüzey örtüsü ve su durumu ölçülür; eski blokların durduğu mesafe kaydedilir. Bu beş veri olmadan yapılan tasarım varsayıma dayanır.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sahada-neler-olculur\/" }, { "soru": "Deprem yükü kaya düşmesi ve şev tasarımına nasıl girer?", "cevap": "Deprem, hem blok kopmasını tetikleyen olay olarak hem de şev stabilitesi hesabında yatay ivme katsayısı olarak girer: TBDY 2018 Denklem 16.31 ile k_h = 0,2 · S_DS alınır. Ankrajlı ya da çivili şevlerde madde 16.13.2 ayrıca zemin-yapı etkileşimi analizi ister.", "grup": "Tasarım", "kaynak": [ "TBDY 2018" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/deprem-yuku-nasil-girer\/" }, { "soru": "EAD 340059 nedir, ETAG 027 ile farkı nedir?", "cevap": "ETAG 027, esnek kaya düşmesi bariyerlerinin Avrupa teknik onay kılavuzuydu (Nisan 2013). Yerini, aynı 1:1 ölçekli çarpma deneyi esasını koruyan EAD 340059-00-0106 aldı (Temmuz 2018).", "grup": "Standart ve belge", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "ETAG 027 (2013)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/ead-340059-nedir\/" }, { "soru": "Bariyerde CE işareti ve performans beyanı neden istenir?", "cevap": "CE işareti ürünün ilgili teknik değerlendirme kapsamında belgelendiğini, performans beyanı ise hangi enerji seviyelerini ve yüksekliği sağladığını gösterir. Beyanda MEL ve SEL değerleri ile MEL sonrası kalan yükseklik kategorisi (A, B ya da C) aranır. Beyan olmadan enerji sınıfı iddiası doğrulanamaz.", "grup": "Standart ve belge", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/ce-isareti-ve-dop\/" }, { "soru": "Şartnamede marka yazmak yerine ne yazılır?", "cevap": "Marka yerine ölçülebilir performans yazılır: enerji seviyeleri, nominal yükseklik, çarpma sonrası kalan yükseklik kategorisi, azami uzama, tel çekme dayanımı, kaplama sınıfı ve belgelendirme kapsamı. Böylece rekabet kapanmadan istenen güvenlik seviyesi tanımlanır.", "grup": "Standart ve belge", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106 (bariyer)", "EAD 230025-00-0106 (yüksek mukavemetli ve ankrajlı ağ)", "TS EN 10223-3 (altıgen ağ)", "ISO 17745 (halka ağ)", "TS EN ISO 1461" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sartnamede-marka-yazmak\/" }, { "soru": "Kaya bariyerinin servis ömrü ve garantisi nasıl tanımlanır?", "cevap": "EAD 340059-00-0106 kullanım ömrünü çarpma olmaksızın ve korozivite kategorisine bağlı verir: C2 ortamında yirmi beş yıl, C3 ve C4 ortamında on yıl. Ömür bu yüzden kaplama sınıfı, ortam sınıfı ve bakım yükümlülüğüyle birlikte yazılır. Garanti, çarpma hasarını değil imalat ve montaj kusurunu kapsar.", "grup": "Standart ve belge", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "TS EN ISO 9223", "TS EN ISO 1461" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/servis-omru-ve-garanti\/" }, { "soru": "Ankraj çekme deneyi kaç adet ve hangi yükte yapılır?", "cevap": "Ön germeli enjeksiyonlu ankrajların tamamı kilitleme öncesinde denenir; yöntem TS EN ISO 22477-5, kabul ölçütü TS EN 1997-1 ulusal eki (ikinci kuşakta EN 1997-3) ile belirlenir. Ankrajlı ağdaki pasif çivi ve bulonlar TS EN 14490 kapsamında, ISO 22477-6 ile denenir; adet ve yük projede verilir.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [ "TS EN 1537", "TS EN ISO 22477-5", "TS EN 1997-1 ulusal eki; EN 1997-3", "TS EN 14490", "ISO 22477-6" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/ankraj-cekme-deneyi\/" }, { "soru": "Zor erişimli şevlerde montaj nasıl yapılır?", "cevap": "İskele ve platform kurulamayan yüzeylerde iş, tecrübeli uzman personel tarafından halatlı erişim yöntemiyle yürütülür; malzeme yüksek kesimlere vinç ya da helikopterle taşınır. Erişim planı ve iş güvenliği planı işe başlamadan onaylanır.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [ "ISO 22846 (halatla erişim)", "TS EN 795 (ankraj cihazı)", "TS EN 365 (KKD kullanımı ve muayenesi)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/zor-erisimli-sevde-montaj\/" }, { "soru": "Bir bariyer hattının montajı ne kadar sürer?", "cevap": "Belirleyici kalem çoğu zaman ankraj delgisidir, ağ montajı değil; takvim hat uzunluğuyla değil ankraj adedi ve erişimle yazılır. Teklif aşamasında verilen süre, keşifte ölçülen ankraj adedi ve erişim yöntemiyle birlikte yeniden hesaplanır; hava koşulları da süreye girer.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/montaj-ne-kadar-surer\/" }, { "soru": "Kış şartlarında bariyer ve ağ uygulaması yapılır mı?", "cevap": "Delgi ve montaj kış aylarında da yapılabilir; sınırı sıcaklık değil, buzlanma, kar örtüsü ve rüzgâr gibi güvenlik koşulları belirler. Püskürtme betonda uygulama koşulları TS EN 14487-2'dedir: yüzey ve taze karışım, beton donmaya direnecek dayanıma ulaşmadan donmayacak sıcaklıkta tutulur; sınır değerler projede yazılır.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [ "TS EN 14487-2", "TS EN 14487-1" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kis-sartlarinda-uygulama\/" }, { "soru": "Bariyere kaya çarptıktan sonra ne yapılır?", "cevap": "Önce hat güvenliğe alınır ve olay kaydedilir; sonra ağdaki blok boşaltılır, sönümleyiciler, halatlar ve ankrajlar kontrol edilerek hasarlı parçalar özdeş yenileriyle değiştirilir. Sistem, üreticinin tanımladığı sırayla yeniden gerdirilir.", "grup": "Bakım", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/carpma-sonrasi-ne-yapilir\/" }, { "soru": "Bariyer bakımı ne sıklıkla yapılır?", "cevap": "Yaygın uygulama yılda en az bir görsel kontrol ve her önemli olaydan sonra ek kontroldür; sıklık, olay yoğunluğuna ve ortamın aşındırıcılığına göre projede belirlenir. Kontrol listesi ve raporlama sözleşmeye yazılır.", "grup": "Bakım", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/bariyer-bakimi-sikligi\/" }, { "soru": "Korozyon koruması nasıl seçilir?", "cevap": "Korozyon koruması, TS EN ISO 9223 korozivite kategorisiyle tanımlanan ortam aşındırıcılığına ve hedef kullanım ömrüne göre seçilir. Direk ve taban plakalarında TS EN ISO 1461, halat ve tellerde TS EN 10264-2 ile TS EN 10244-2 geçerlidir. Kaplama sınıfı şartnameye rakamla yazılır.", "grup": "Bakım", "kaynak": [ "TS EN ISO 9223", "TS EN ISO 1461", "TS EN 10244-2", "TS EN 10245-1", "TS EN 10264-2" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/korozyon-korumasi-secimi\/" }, { "soru": "Bariyer ve şev izleme sistemi ne işe yarar?", "cevap": "İzleme, olay olduğunda haber verir ve bakım ekibini yönlendirir; ayrıca hareketin hızlandığı durumda erken uyarı sağlar. Koruma yapısının yerini tutmaz, onun ne zaman müdahale gerektirdiğini söyler.", "grup": "Bakım", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/izleme-sistemi-ne-ise-yarar\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev koruma işlerinde metraj nasıl yapılır?", "cevap": "Bariyer hat uzunluğu metre, ağ ve örtüleme kaplanan yüzey alanı metrekare, ankraj ve bağlantı elemanları adet üzerinden ölçülür. Bindirme, fire ve geri sıçrama ödemeye esas alınmaz; ölçü yöntemi sözleşmede tanımlanır.", "grup": "İhale ve metraj", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/metraj-nasil-yapilir\/" }, { "soru": "Teklif alabilmek için hangi veriler gerekir?", "cevap": "Yerin koordinatı, şev yüksekliği ve eğimi, korunacak varlık, gözlenen blok boyutu ve varsa fotoğraf ile önceki olay kayıtları yeterlidir. Bu verilerle ön mertebe verilir; kesin teklif saha keşfinden sonra çıkar.", "grup": "İhale ve metraj", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/teklif-icin-hangi-veriler\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi nedir, nasıl oluşur?", "cevap": "Kaya düşmesi, dik bir yamaçtan ya da yol yarmasından kopan kaya bloklarının serbest düşme, sıçrama ve yuvarlanmayla aşağı inmesidir; taş düşmesi de denir. Blok, kayadaki çatlakların kesiştiği yerde önceden ayrılmıştır; su, don, bitki kökleri ve deprem onu koparır.", "grup": "Başlarken", "kaynak": [ "Hungr, Leroueil ve Picarelli (2014), heyelan türleri sınıflaması" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesi-nedir\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi doğal afet mi, hangi afet türüdür?", "cevap": "Evet. Kaya düşmesi heyelan (kütle hareketi) ailesinden bir doğal afettir; 7269 sayılı Kanun'un 1. maddesinde deprem, su baskını, yer kayması ve çığ ile birlikte ayrıca sayılır. Kendisi doğal bir aşınma sürecidir; yola, yapıya ya da insana ulaştığında afet olur.", "grup": "Başlarken", "kaynak": [ "7269 sayılı Kanun, Madde 1" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesi-hangi-afettir\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi en çok nerede görülür?", "cevap": "Kaya düşmesi en çok dik yol ve demiryolu yarmalarında, dar vadilerden ve kıyıdan geçen yollarda, taş ocaklarında ve çatlaklı kaya yamaçlarının eteğinde görülür. Türkiye'nin dağlık bölgelerinin hemen hepsinde yaşanır; bir yamacın riskini ise sahadaki ölçüm belirler.", "grup": "Başlarken", "kaynak": [ "MTA heyelan envanteri haritaları" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesi-nerede-gorulur\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ya da şev kayması riski nasıl anlaşılır?", "cevap": "Yol kenarında ve yamaç eteğinde biriken taze taşlar, kaya yüzünde açık renkli yeni kopma izleri, çatlakları açılmış ya da altı boşalmış bloklar, şevin üstünde yeni açılan çatlaklar ve eğilen ağaç ya da direkler en önemli işaretlerdir. Biri bile görülürse ölçüm yaptırılmalıdır.", "grup": "Başlarken", "kaynak": [ "USGS Landslide Hazards Program" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/yamacta-tehlike-belirtileri\/" }, { "soru": "Yola ya da evime taş düşüyor: kime başvurmalıyım?", "cevap": "Can ya da mal tehlikesi varsa alanı boşaltın ve 112'yi arayın. Yoldaki düşmeyi yolun bağlı olduğu kuruma, yerleşim içindeki yamacı belediyeye ve AFAD il müdürlüğüne bildirin. Kendi arsanızdaki yamaç için önce bir uzmana ölçtürün.", "grup": "Başlarken", "kaynak": [ "7269 sayılı Kanun, Madde 1" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesi-kime-bildirilir\/" }, { "soru": "Çığ nedir, nasıl oluşur?", "cevap": "Çığ, eğimli bir yamaçta biriken kar kütlesinin kopup hızla aşağı kaymasıdır; çığ düşmesi de denir. Kar örtüsündeki zayıf bir katman yeni kar, rüzgârın taşıdığı kar ya da ısınmayla aşırı yüklenince kırılır ve üstündeki kar kayar. 7269 sayılı Kanun'da sayılan doğal afetlerdendir.", "grup": "Çığ", "kaynak": [ "7269 sayılı Kanun, Madde 1" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/cig-nedir\/" }, { "soru": "Çığa karşı alınacak önlemler nelerdir? Çığ önleme yöntemleri", "cevap": "Çığ önlemi üç yerde alınır: başlangıç bölgesinde kar örtüsü çığ önleme bariyerleri ve ağaçlandırmayla yerinde tutulur; iniş yolunda çığ setlerle yönlendirilir ya da durdurulur; hedefte yol galeriyle korunur. Kontrollü tetikleme, yol kapatma ve erken uyarı geçici önlemlerdir.", "grup": "Çığ", "kaynak": [ "FOEN \/ WSL (2007), çığ başlangıç bölgesinde koruma yapıları teknik kılavuzu", "7269 sayılı Kanun, Madde 1" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/cig-icin-alinacak-onlemler\/" }, { "soru": "Çığ önleme bariyeri (kar ağı) nedir, nasıl çalışır?", "cevap": "Çığ önleme bariyeri, çığın başladığı dik yamaçlara sıralar hâlinde kurulan ve kar örtüsünü yerinde tutan çelik yapıdır; esnek olanlarına kar ağı denir. Karın kayıp çığa dönüşmesini başlamadan önler. Tasarımı İsviçre FOEN\/WSL 2007 kılavuzuna göre, yüz yıllık aşırı kar yüksekliğiyle yapılır.", "grup": "Çığ", "kaynak": [ "FOEN \/ WSL (2007), çığ başlangıç bölgesinde koruma yapıları teknik kılavuzu" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/cig-onleme-bariyeri-nedir\/" }, { "soru": "Çığ erken uyarı sistemi nasıl çalışır?", "cevap": "Çığ erken uyarı iki biçimde çalışır: kar, hava ve kar örtüsü ölçümleriyle bölgesel çığ tehlikesi tahmin edilip uyarı yayımlanır; çığ algılama sistemleri ise radar ya da algılayıcılarla başlayan çığı fark edip, çığ yola ulaşmadan trafik ışıklarıyla yolu kapatır.", "grup": "Çığ", "kaynak": [ "EAWS, Avrupa çığ tehlike ölçeği" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/cig-erken-uyari-sistemi\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev sorunu için hangi uzmana başvurulur?", "cevap": "Sorunun ölçülmesi ve tanımı için jeoloji mühendisi, analiz ve tasarım için jeoteknik alanında çalışan mühendis, uygulama için bu sistemleri kuran eğitimli bir ekip gerekir. İlk adımda sahaya gelip ölçen ve önerisini ölçüme dayandıran bir uzmanla başlayın.", "grup": "Etüt ve analiz", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/hangi-uzmana-basvurmali\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi riski nasıl belirlenir?", "cevap": "Risk üç soruyla belirlenir: blok nereden kopabilir, düşerse nereye kadar ve hangi enerjiyle gider, yolunda ne var? Kaynak bölgesi ve blok boyutu sahada ölçülür, iniş yolu yörünge analiziyle hesaplanır, sonuç yolun ya da yapının maruziyetiyle birleştirilir.", "grup": "Etüt ve analiz", "kaynak": [ "ONR 24810", "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesi-riski-nasil-belirlenir\/" }, { "soru": "Şev stabilite analizi nedir, nasıl yapılır?", "cevap": "Şev stabilite analizi, şevi kaydırmaya çalışan kuvvetleri kaya ya da zeminin direnciyle karşılaştırıp bir güvenlik katsayısı hesaplar. Kaya şevlerinde çatlak takımlarının oluşturduğu düzlem, kama ve devrilme olasılığı incelenir; zemin şevlerinde olası kayma yüzeyleri denenir. Kalıcı ve deprem durumları ayrı hesaplanır.", "grup": "Etüt ve analiz", "kaynak": [ "TS EN 1997-1 (Eurocode 7)", "TBDY 2018, Bölüm 16" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-stabilite-analizi-nedir\/" }, { "soru": "Kaya bariyeri ya da çelik ağ için jeoteknik etüt gerekir mi?", "cevap": "Kaya düşmesi işlerinde tasarım öncelikle sahada yapılan ölçüme dayanır: çatlak takımları, blok boyutu ve yörünge. Bariyer temeli ve ankrajlar için zeminin türü bilinmeli, ankraj taşıma gücü deneyle doğrulanmalıdır. Derin kayma şüphesi varsa sondajlı jeoteknik etüt gerekir.", "grup": "Etüt ve analiz", "kaynak": [ "TS EN 1997-2 (Eurocode 7, Bölüm 2)", "TS EN 14490 (bulon ve çivi)", "ISO 22477-6 (bulon ve çivi deneyi)", "TS EN 1537 (öngermeli ankraj)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/etut-gerekir-mi\/" }, { "soru": "Şev stabilizasyonu nedir, hangi yöntemlerle yapılır?", "cevap": "Şev stabilizasyonu, yol yarması ya da doğal yamaç gibi bir şevin kaymasını, dökülmesini ve kaya düşmesi üretmesini önleyen mühendislik uygulamalarıdır. Kaya ve dik şevlerde başlıca yöntemler şev temizliği, kaya bulonu, ankrajlı yüksek mukavemetli çelik ağ ve örtüleme ağıdır.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "EAD 230025-00-0106", "TS EN 14490 (bulon ve çivi)", "TS EN 1537 (öngermeli ankraj)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-stabilizasyonu-nedir\/" }, { "soru": "Kaya düşmesine karşı alınacak önlemler nelerdir?", "cevap": "Önlem üç yerde alınır: kaynakta blok kopmadan tutulur (şev temizliği, kaya bulonu, ankrajlı ağ), yolda yönlendirilir ya da yakalanır (örtüleme ağı, hendek, enerji sönümleyici bariyer), hedefte yol ya da yapı korunur (galeri). Seçim blok enerjisine ve yere göre yapılır.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "EAD 230025-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-dusmesine-karsi-onlemler\/" }, { "soru": "Çelik ağla şev koruması nedir, hangi sistemler kullanılır?", "cevap": "Çelik ağla şev koruması iki biçimde yapılır: ağ şeve serbest asılırsa (örtüleme ağı, drape) düşen taşı yüzeye yakın tutup eteğe indirir; bulon ve plakalarla yüzeye bastırılırsa (ankrajlı ağ) yüzeysel kaymayı ve blok çıkmasını durdurur. Seçimi blok boyutu ve kaymanın derinliği belirler.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "TS EN 10223-3 (altıgen ağ)", "EAD 230025-00-0106 (yüksek mukavemetli ağ)", "ISO 17745 (halka ağ)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/celik-agla-sev-korumasi\/" }, { "soru": "Örtüleme ağı (drape, tel perde) nedir, nasıl çalışır?", "cevap": "Örtüleme ağı, kaya şevinin tepesinden asılan ve yüzeye bastırılmadan serbest bırakılan çelik ağdır; İngilizcede drape, sahada tel perde de denir. Kopan taş ağ ile yüzey arasında kalıp eteğe süzülür, zıplayıp yola ulaşamaz. Şevi tutmaz, taşı yönlendirir.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "TS EN 10223-3 (altıgen ağ)", "EAD 230025-00-0106 (yüksek mukavemetli ağ)", "ISO 17745 (halka ağ)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/ortuleme-agi-drape-nedir\/" }, { "soru": "Enerji sönümleyici kaya bariyeri nedir, nasıl çalışır?", "cevap": "Enerji sönümleyici bariyer, düşen kaya bloğunu çelik ağla yakalayıp enerjisini fren elemanlarının şekil değiştirmesiyle yutan esnek bir kaya bariyeridir; kaya koruma bariyeri, kaya tutucu bariyer ya da dinamik bariyer de denir. Durdurabildiği enerji, tam ölçekli deneyle ETA belgesinde kJ olarak yazar.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/enerji-sonumleyici-bariyer-nedir\/" }, { "soru": "Kaya bulonu ve kaya ankrajı nedir, farkı ne?", "cevap": "Kaya bulonu, kayaya delinen deliğe yerleştirilip çimento enjeksiyonuyla sabitlenen çelik çubuktur; gevşek bir bloğu ya da çelik ağı sağlam kayaya bağlar. Kaya ankrajı daha uzundur, çoğu zaman önceden gerilir ve yükü derindeki sağlam kayaya aktarır. İkisinin taşıma gücü çekme deneyiyle doğrulanır.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "TS EN 1537", "TS EN 14490", "EN ISO 22477-5", "ISO 22477-6 (2026)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-bulonu-nedir\/" }, { "soru": "Şev temizliği (kaya temizliği) nedir, nasıl yapılır?", "cevap": "Şev temizliği, yamaç yüzeyindeki gevşek taşların, askıdaki blokların, bitki ve molozun elle ve aletle kontrollü olarak indirilmesidir; ekip çoğu zaman halatla çalışır. Riski hemen azaltır ama kalıcı değildir; yeni bloklar zamanla gevşer. Bu yüzden çoğu işte ağdan ya da bariyerden önceki adımdır.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-temizligi-nedir\/" }, { "soru": "Şev stabilizasyonu maliyetini ne belirler?", "cevap": "Maliyeti en çok beş şey belirler: sorunun derinliği ve alanı, erişim (makineyle mi, halatla mı), bulon ya da ankraj boyu ve adedi, seçilen sistem ve kaplama sınıfı, çalışma koşulları. Aynı metrekare iki farklı şevde çok farklı iş demektir.", "grup": "Maliyet", "kaynak": [], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-stabilizasyonu-maliyeti\/" }, { "soru": "Kaya bariyeri fiyatını ne belirler?", "cevap": "Kaya bariyeri fiyatını en çok enerji sınıfı (kJ), bariyer yüksekliği, hat uzunluğu, ankraj ve temel koşulları ile erişim belirler. Aynı enerji sınıfında bile eğim, zemin ve nakliye fiyatı değiştirir; bu yüzden fiyat hat için, keşif ve yörünge hesabından sonra verilir.", "grup": "Maliyet", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-bariyeri-fiyati\/" }, { "soru": "Çelik ağ fiyatı ve birim fiyatı neye göre değişir?", "cevap": "Çelik ağın fiyatını ağ türü (altıgen, yüksek mukavemetli, halka), tel dayanımı ve çapı, kaplama sınıfı ve miktar belirler. Uygulanmış birim fiyatta ise bulon adedi ve boyu, erişim ve şev temizliği toplamı ağın kendisinden daha çok etkileyebilir.", "grup": "Maliyet", "kaynak": [ "TS EN 10223-3 (altıgen ağ)", "EAD 230025-00-0106 (yüksek mukavemetli ağ)", "ISO 17745 (halka ağ)", "TS EN 10244-2" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/celik-ag-fiyati\/" }, { "soru": "Çelik ağla şev koruması ve kaya düşmesi işlerinin pozları nelerdir? KGM, KTB, DSİ, İller Bankası", "cevap": "Karayolları'nda çelik ağla şev koruması KGM\/52.021\/K (m²), tepe ankrajı KGM\/52.022\/K ve topuk-yüzey ankrajı KGM\/52.023\/K (adet) ile ödenir. DSİ'de kaya bulonu 55.320.1104 (kg), deliği 55.350.1310 (m) pozudur. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda dağcıyla çelik ağ örtülemesinin ayrı pozu vardır; bariyerlere özel poz açılır.", "grup": "İhale ve metraj", "kaynak": [ "KGM birim fiyatları", "KTB rölöve ve restorasyon birim fiyatları", "DSİ birim fiyatları", "İller Bankası birim fiyatları", "ÇŞB malzeme rayiçleri", "İdare birim fiyat cetvelleri (Artusa arşivi)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/celik-ag-sev-koruma-pozu\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev koruma firması nasıl seçilir?", "cevap": "Sahaya gelip ölçen, önerisini ölçüme ve hesaba dayandıran, ürününün belgesini (ETA ve performans beyanı) sunan, ankraj deneyini taahhüt eden, işi eğitimli kendi ekibiyle yapan ve teslimde bakım talimatı veren firmayı seçin. Ölçmeden kesin fiyat vermek uyarı işaretidir.", "grup": "Seçim ve karar", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "TS EN 1537 (öngermeli ankraj)", "TS EN 14490 (bulon ve çivi)", "ISO 22477-6 (bulon ve çivi deneyi)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-firmasi-nasil-secilir\/" }, { "soru": "Şev stabilizasyonu nasıl yapılır? Aşamalar", "cevap": "Şev stabilizasyonu altı aşamada yapılır: keşif ve ölçüm, analiz ve tasarım, şev temizliği ve erişimin kurulması, delgi ve bulon ya da ankraj, ağın bağlanıp gerilmesi, çekme deneyi ile kabul. Teslimden sonra düzenli kontrol ve bakım gelir.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [ "TS EN 1537 (öngermeli ankraj)", "TS EN 14490 (bulon ve çivi)", "EAD 230025-00-0106" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-stabilizasyonu-nasil-yapilir\/" }, { "soru": "Kaya bariyeri nasıl kurulur? Montaj aşamaları", "cevap": "Kaya bariyeri üreticinin montaj kılavuzuna göre kurulur: hat aplike edilir, dikme ve halat ankrajları delinip enjekte edilir, dikmeler dikilir, taşıyıcı halatlar ve fren elemanları takılır, ağ asılır, ankrajlar çekme deneyinden geçer. Kılavuzdan sapan kurulumda deneyle kanıtlanmış performans güvence altında değildir.", "grup": "Uygulama", "kaynak": [ "EAD 340059-00-0106", "EAD 331852-00-0102 (spiral halat ankraj)", "TS EN 14490 (bulon ve çivi)", "ISO 22477-6 (bulon ve çivi deneyi)", "TS EN 1537 (öngermeli ankraj)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaya-bariyeri-nasil-kurulur\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev koruma teknik şartnamesi nasıl hazırlanır?", "cevap": "İyi bir şartname ürünü değil performansı tanımlar: tasarım esasını (risk analizi, tasarım bloğu, enerji ya da yük), sistemin belgesini (ETA, performans beyanı), malzeme ve korozyon sınıfını, ankraj ve deneyleri, montaj kılavuzuna uyumu, kabul ölçütlerini, ölçü ve ödeme birimini ve bakımı yazar; marka yazmaz.", "grup": "İhale ve metraj", "kaynak": [ "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Madde 12", "EAD 340059-00-0106", "EAD 230025-00-0106", "EN 1997 (Eurocode 7)", "EN 1537", "EN 14490", "ONR 24810", "CIRIA C775" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/teknik-sartname-nasil-hazirlanir\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev korumada hangi standartlar, kılavuzlar ve yönetmelikler esas alınır?", "cevap": "Ürün performansı Avrupa Değerlendirme Belgeleriyle (EAD 340059 bariyer, EAD 230025 ankrajlı ağ), tasarım Eurocode 7 ile, ankraj ve bulon uygulaması EN 1537 ve EN 14490 ile, malzeme EN standartlarıyla tanımlanır; ONR 24810, UNI 11211, CIRIA C775, FOEN ve FHWA kılavuzları ile ISRM yöntemleri tasarımı tamamlar.", "grup": "Standart ve belge", "kaynak": [ "EOTA", "CEN", "ISO", "ISRM", "CIRIA", "FHWA", "Austrian Standards", "UNI", "BAFU \/ FOEN" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sev-koruma-standartlari-ve-kilavuzlar\/" }, { "soru": "Galvaniz, galfan ve paslanmaz tel C1–CX ortamlarında ne kadar dayanır?", "cevap": "Çinko kaplamanın ömrü, kaplama kütlesinin ortamın yıllık çinko erime hızına bölünmesiyle bulunur (ISO 9223, ISO 14713-1). 2,7 mm telde A sınıfı galvaniz (245 g\/m²) C3'te 16–49, C4'te 8,2–16, C5'te 4,1–8,2, CX'te 1,4–4,1 yıl dayanır; galfan daha uzun dayanır, paslanmaz çelik EN 1993-1-4'e göre seçilir.", "grup": "Bakım", "kaynak": [ "ISO 9223:2012", "ISO 9224", "ISO 14713-1", "EN 10244-2", "EN 1993-1-4", "EN ISO 9227" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/kaplama-omru-c1-cx\/" }, { "soru": "Kaya düşmesi ve şev koruma şartnamelerinde en sık hangi eksikler var?", "cevap": "Arşivimizdeki 25 yapım işinin şartnamesini tek tek okuduk: hiçbiri ortamın aşındırıcılık sınıfını tanımlamıyor, yalnız 2'si bakım yükümlülüğü koyuyor, çekme deneyi isteyen 9 işin hiçbiri deney yöntemini standarda bağlamıyor. Aynı boşluklar proje şartnamelerinde ve birim fiyat analizlerinde de var.", "grup": "İhale ve metraj", "kaynak": [ "Artusa belge arşivi: 25 yapım işi (39 şartname), 6 proje hizmeti işi (9 şartname), 4 işin 11 birim fiyat analizi", "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, madde 12", "EAD 340059-00-0106 (2018)", "EAD 230025-00-0106", "EN 10223-3:2013", "ISO 17745:2016", "EN ISO 22477-5", "ISO 22477-6", "ISO 9223:2012", "ONR 24810:2021", "UNI 11211" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/sartnamelerde-en-sik-eksikler\/" }, { "soru": "Şev koruma ağı nasıl seçilir? Tel kalınlığı mı, dayanım mı, göz şekli mi?", "cevap": "Ağ, yapacağı işe ve ölçülmüş dirençlerine göre seçilir: çekme dayanımı, delinme ve plaka kenarında kesilme dayanımı. Tel çapı ve göz ölçüsü bunların sonucudur; 2 mm yüksek mukavemetli tel, 3 mm yumuşak çelik telden daha fazla kuvvet taşır.", "grup": "Sistemler", "kaynak": [ "EAD 230025-00-0106", "TS EN 10223-3 (altıgen ağ)", "ISO 17745 (halka ağ)", "TS EN 10244-2", "ISO 9223", "Artusa belge arşivi: 21 ağ işinin şartnamesi (karne, 27.09.2026)" ], "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/cevaplar\/celik-ag-nasil-secilir\/" } ] }