{
    "ad": "Artusa sözlük",
    "guncelleme": "2026-09-15",
    "kayitlar": [
        {
            "terim": "Altıgen çift bükümlü tel ağ",
            "tanim": "EN 10223-3 kapsamında, altıgen gözlü, çift bükümlü galvanizli çelik tel ağ; örtüleme ve gabion.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/altigen-cift-bukumlu-tel-ag\/"
        },
        {
            "terim": "Ankraj",
            "tanim": "Yükü sağlam zemine aktaran, delgi içine yerleştirilip enjeksiyonla kenetlenen çelik eleman.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/ankraj\/"
        },
        {
            "terim": "Ankraj çekme deneyi",
            "tanim": "Ankrajın taşıma kapasitesinin yerinde ölçüldüğü yükleme deneyi; deney rejimi ankraj tipine göre değişir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/ankraj-cekme-deneyi\/"
        },
        {
            "terim": "Ankrajlı ağ",
            "tanim": "Yüzeye ankrajlarla bastırılan, kayması beklenen kütleyi tutup yükü zemine aktaran aktif sistem.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/ankrajli-ag\/"
        },
        {
            "terim": "Açıklık ve dolgu",
            "tanim": "Süreksizlik yüzeyleri arasındaki mesafe ve arasını dolduran malzeme; kayma direncini ve su iletimini değiştirir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/aciklik-ve-dolgu\/"
        },
        {
            "terim": "Basınç konisi",
            "tanim": "Plakanın altında ön germenin zemine yayıldığı varsayılan koni; tepe yarıçapı ve eğimi, çiviler arasındaki yerel kararsızlık gövdesinin genişliğini daraltır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/basinc-konisi\/"
        },
        {
            "terim": "Batık birim ağırlık",
            "tanim": "Su altındaki zeminin kaldırma etkisiyle azalan birim hacim ağırlığı (γ − γw); sızma yük durumunda ağırlıklar bununla hesaplanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/batik-birim-agirlik\/"
        },
        {
            "terim": "Blok boyut dağılımı",
            "tanim": "Sahada ölçülen blokların hacim dağılımı; tasarım bloğu bu dağılımdan yüzdelikle seçilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/blok-boyut-dagilimi\/"
        },
        {
            "terim": "Delinme direnci",
            "tanim": "Ağın çivi başlığı ve plaka çevresinde çivi doğrultusundaki basınca dayanma kapasitesi; ankrajlı ağ tahkiklerinden biridir ve ürün belgesinden okunur.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/delinme-direnci\/"
        },
        {
            "terim": "Devamlılık",
            "tanim": "Bir süreksizliğin yüzey boyunca izlenebilen uzunluğu; kaya köprüsü oranını ve bloğun gerçekten serbest olup olmadığını belirler.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/devamlilik\/"
        },
        {
            "terim": "Devrilme",
            "tanim": "Şeve ters eğimli dik süreksizliklerin ayırdığı kolonların taban çevresinde dönerek yenilmesi.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/devrilme\/"
        },
        {
            "terim": "Duruş mesafesi",
            "tanim": "Düşen bloğun kaynaktan itibaren durduğu yere kadar aldığı yatay mesafe; benzetim katsayılarının saha kalibrasyonunda kullanılır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/durus-mesafesi\/"
        },
        {
            "terim": "Düzlemsel kayma",
            "tanim": "Şev yüzeyine yakın doğrultulu tek bir süreksizlik yüzeyi boyunca kütlenin kayması.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/duzlemsel-kayma\/"
        },
        {
            "terim": "Düşüş hattı",
            "tanim": "Yamaç yüzeyinde en dik iniş doğrultusu; bloğun izleyeceği güzergâhı ve koruma hattının plandaki yönünü belirler.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/dusus-hatti\/"
        },
        {
            "terim": "EAD 340059-00-0106",
            "tanim": "Esnek kaya düşmesi bariyerlerinin Avrupa değerlendirme belgesi; Nisan 2013 tarihli ETAG 027 kılavuzunun yerini aldı, 1:1 ölçekli çarpma deneyi esasını korur.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/ead-340059\/"
        },
        {
            "terim": "Enerji hattı",
            "tanim": "Kaynak noktası ile duruş noktasını birleştiren doğrunun eğimi üzerinden enerji kaybını temsil eden basitleştirilmiş yaklaşım.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/enerji-hatti\/"
        },
        {
            "terim": "Enerji sınıfı",
            "tanim": "Bariyerin 1:1 ölçekli çarpma deneyiyle belgelenmiş enerji seviyesi; tasarım bloğunun kinetik enerjisi güvenlik katsayısıyla çarpılıp bu seviyelerle karşılaştırılır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/enerji-sinifi\/"
        },
        {
            "terim": "Erozyon örtüsü",
            "tanim": "Şev yüzeyinde toprağı tutan, bitki kökünün tutunmasına izin veren örtü; çoğunlukla tohumlama ile birlikte uygulanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/erozyon-ortusu\/"
        },
        {
            "terim": "Esnek bariyer",
            "tanim": "Çelik halat ve ağdan oluşan, çarpma enerjisini şekil değiştirerek sönümleyen kaya düşmesi koruma yapısı.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/esnek-bariyer\/"
        },
        {
            "terim": "Eşdeğer statik deprem yükü",
            "tanim": "Deprem etkisinin, kütleyle çarpılan yatay ve düşey ivme katsayıları olarak denge denklemine eklenmesi; ankraj ve şev hesaplarında kullanılan yaklaşım.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/esdeger-statik-deprem-yuku\/"
        },
        {
            "terim": "Fisher ortalaması",
            "tanim": "Yönelim ölçümlerinin vektör toplamından bulunan ortalama yönelim; yoğunlaşma K ve güven konisi α95 ile birlikte verilir, kümenin sıkılığını söyler.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/fisher-ortalamasi\/"
        },
        {
            "terim": "Fotogrametri",
            "tanim": "Örtüşen fotoğraflardan ölçekli üç boyutlu yüzey ve nokta bulutu üretme yöntemi; ölçek ve yöneltme yer kontrol noktalarıyla verilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/fotogrametri\/"
        },
        {
            "terim": "Fren elemanı",
            "tanim": "Çarpma anında kontrollü şekil değiştirerek enerji yutan sönümleyici; halat hattına seri bağlanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/fren-elemani\/"
        },
        {
            "terim": "Gabion",
            "tanim": "Çelik tel ağ sepetlerin taşla doldurulmasıyla kurulan esnek istinat ve erozyon yapısı.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/gabion\/"
        },
        {
            "terim": "Galvaniz kaplama",
            "tanim": "Çelik yüzeyi korozyondan koruyan çinko esaslı kaplama; sınıf seçimi ortamın aşındırıcılığına ve hedef servis ömrüne göre yapılır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/galvaniz-kaplama\/"
        },
        {
            "terim": "Geri analiz",
            "tanim": "Gerçekleşmiş bir olaydan (duran blok, çarpma izi) model katsayılarının kalibre edilmesi; yörünge ve sürtünme parametreleri sahada böyle doğrulanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/geri-analiz\/"
        },
        {
            "terim": "Gölge açısı",
            "tanim": "Depo alanının tepesi ile en uzağa giden bloğun duruş noktasını birleştiren hattın yatayla açısı.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/golge-acisi\/"
        },
        {
            "terim": "Gün ışığına çıkma",
            "tanim": "Bir süreksizliğin ya da iki süreksizliğin ara kesit hattının şev yüzünden dışarı çıkması; düzlemsel ve kama kayması için geometrik ön koşul.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/gun-isigina-cikma\/"
        },
        {
            "terim": "Güvenlik katsayısı (FoS)",
            "tanim": "Direnen kuvvetlerin kaydıran kuvvetlere oranı; 1,0 üstü stabil.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/guvenlik-katsayisi\/"
        },
        {
            "terim": "Halatla erişim",
            "tanim": "İskele ve platform kurulamayan dik yüzeylerde işin halat sistemiyle yürütülmesi; erişim yöntemi neyin ölçülebileceğini de belirler.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/halatla-erisim\/"
        },
        {
            "terim": "Halka ağ",
            "tanim": "Birbirine geçmeli çelik tel halkalardan örülen yüksek enerjili ağ paneli.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/halka-ag\/"
        },
        {
            "terim": "Kalan yükseklik",
            "tanim": "Çarpma deneyinden sonra bariyerde kalan serbest yükseklik; performans beyanında kategori olarak verilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kalan-yukseklik\/"
        },
        {
            "terim": "Kama yenilmesi",
            "tanim": "İki süreksizliğin ara kesit hattı boyunca, kama biçimindeki kütlenin kayması.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kama-yenilmesi\/"
        },
        {
            "terim": "Kaya bulonu",
            "tanim": "Kaya kütlesini dikerek süreksizlik yüzeylerini bir arada tutan, çoğunlukla enjeksiyonla kenetlenen çelik çubuk.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kaya-bulonu\/"
        },
        {
            "terim": "Kaya kütlesi sınıflaması",
            "tanim": "Kayanın süreksizlik durumu, dayanımı ve su koşuluna göre puanlanması (RMR, Q, GSI); destek türü ve yoğunluğu seçiminin ilk adımı.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kaya-kutlesi-siniflamasi\/"
        },
        {
            "terim": "Kinematik analiz",
            "tanim": "Süreksizlik yönelimleriyle şev yüzeyinin karşılaştırılıp hangi yenilme türünün geometrik olarak mümkün olduğunun belirlenmesi.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kinematik-analiz\/"
        },
        {
            "terim": "Korozivite kategorisi",
            "tanim": "Ortamın aşındırıcılığını sınıflandıran ölçüt; kaplama seçimi ve beyan edilen kullanım ömrü buna bağlanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/korozivite-kategorisi\/"
        },
        {
            "terim": "Künye plakası",
            "tanim": "Kurulan hattın başına ve sonuna takılan, karekod ve kod taşıyan paslanmaz plaka; sistemin kimliğini ve bakım geçmişini açar.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kunye-plakasi\/"
        },
        {
            "terim": "Kısmi güvenlik katsayısı",
            "tanim": "Malzeme, yük ve model belirsizliğinin ayrı ayrı katsayılarla hesaba alınması; tek bir güvenlik sayısı yerine tasarım etkisi ile tasarım direnci karşılaştırılır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/kismi-guvenlik-katsayisi\/"
        },
        {
            "terim": "MEL (azami enerji seviyesi)",
            "tanim": "Bariyerin tek bir çarpmada karşıladığı azami enerji seviyesi; çarpmadan sonra sistem onarılır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/mel\/"
        },
        {
            "terim": "Metraj",
            "tanim": "İşin ölçüye dökülmesi: bariyer hat uzunluğu metre, ağ ve örtüleme yüzey alanı metrekare, ankraj ve bağlantı elemanları adet üzerinden.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/metraj\/"
        },
        {
            "terim": "Moloz akışı bariyeri",
            "tanim": "Dere yatağında suyu geçiren, katı malzemeyi tutan esnek çelik bariyer.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/moloz-akisi-bariyeri\/"
        },
        {
            "terim": "Nokta bulutu",
            "tanim": "Yüzeyi temsil eden koordinatlı nokta kümesi; kesit, alan, hacim ve süreksizlik yönelimi bunun üzerinden okunur.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/nokta-bulutu\/"
        },
        {
            "terim": "Performans beyanı",
            "tanim": "Ürünün hangi enerji seviyelerini, nominal yüksekliği ve kalan yükseklik kategorisini sağladığını yazılı olarak bildiren belge.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/performans-beyani\/"
        },
        {
            "terim": "Plaka kenarında sıyrılma",
            "tanim": "Çiviler arasında oluşan kamanın ağı plakanın üst kenarından sıyırmaya zorlaması; ankrajlı ağ hesabında çoğu zaman belirleyici olan yerel tahkik.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/plaka-kenarinda-siyrilma\/"
        },
        {
            "terim": "Pürüzlülük",
            "tanim": "Süreksizlik yüzeyinin dalgalılığı ve küçük ölçekli pürüzü; sürtünme açısına doğrudan katkı verir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/puruzluluk\/"
        },
        {
            "terim": "Restitüsyon katsayısı",
            "tanim": "Çarpmada korunan hız oranı; normal ve teğetsel bileşenleri, yüzey türüne göre seçilir ve saha gözlemiyle kalibre edilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/restitusyon-katsayisi\/"
        },
        {
            "terim": "SEL (servis enerji seviyesi)",
            "tanim": "Ardışık iki çarpmanın, arada bakım yapılmadan karşılandığı enerji seviyesi.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sel\/"
        },
        {
            "terim": "Serbest örtüleme",
            "tanim": "Yalnız üstten asılan, kopan bloğu yüzeye yakın tutup yavaşlatarak eteğe indiren pasif sistem.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/serbest-ortuleme\/"
        },
        {
            "terim": "Stereonet",
            "tanim": "Süreksizlik yönelimlerinin küresel izdüşümle gösterildiği diyagram; takımlar ve kinematik kontrol burada okunur.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/stereonet\/"
        },
        {
            "terim": "Sönümleyici perde",
            "tanim": "Üstten asılı, altı serbest bırakılan ağ perdesi; bloğu durdurmak yerine yavaşlatarak yönlendirir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sonumleyici-perde\/"
        },
        {
            "terim": "Süreksizlik",
            "tanim": "Kaya kütlesindeki eklem, tabaka ve fay gibi mekanik zayıflık yüzeyleri.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sureksizlik\/"
        },
        {
            "terim": "Süreksizlik aralığı",
            "tanim": "Aynı takıma ait komşu süreksizlikler arasındaki dik mesafe; yerinde blok boyutunu belirleyen ölçüdür.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sureksizlik-araligi\/"
        },
        {
            "terim": "Süreksizlik yönelimi",
            "tanim": "Bir süreksizlik yüzeyinin eğimi ve eğim yönü; kinematik analizin ve yenilme türü ayrımının temel girdisi.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sureksizlik-yonelimi\/"
        },
        {
            "terim": "Sürtünme açısı",
            "tanim": "Süreksizlik yüzeyinin kaymaya direnç açısı; temel sürtünme ile pürüzlülük katkısının toplamı olarak seçilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/surtunme-acisi\/"
        },
        {
            "terim": "Sızma kuvveti",
            "tanim": "Şev-paralel yeraltı suyu akışının zemine uyguladığı hacimsel kuvvet; tam doygun tabakada birim hacim başına γw·sin α alınır ve ankrajlı ağ hesabına itici yük olarak girer.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sizma-kuvveti\/"
        },
        {
            "terim": "Sıçrama yüksekliği",
            "tanim": "Bloğun bariyer ekseninde zeminden ayrıldığı yükseklik; bariyer yüksekliği enerji hesabından değil bu değerden seçilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sicrama-yuksekligi\/"
        },
        {
            "terim": "Sığ heyelan bariyeri",
            "tanim": "Yamaçta sığ derinlikte harekete geçen örtü malzemesini tutmak için kurulan esnek bariyer.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sig-heyelan-bariyeri\/"
        },
        {
            "terim": "Taban plakası",
            "tanim": "Bariyer direğini temele bağlayan, çoğunlukla menteşeli plaka; çarpmada direğin kontrollü dönmesine izin verir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/taban-plakasi\/"
        },
        {
            "terim": "Tasarım bloğu",
            "tanim": "Hesabın üstüne kurulduğu blok; sahada ölçülen boyut dağılımının üst kuyruğundan seçilir, en büyük ve en sık gözlenen bloklar ayrı değerlendirilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/tasarim-blogu\/"
        },
        {
            "terim": "Taşıyıcı halat",
            "tanim": "Ağı direkler arasında taşıyan ve çarpma yükünü ankrajlara aktaran üst ve alt halatlar.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/tasiyici-halat\/"
        },
        {
            "terim": "Tutma hacmi",
            "tanim": "Moloz akışı bariyerinin dolmadan önce tutabileceği katı malzeme hacmi; bariyer sayısı ve kademe düzeni tahmini katı hacme göre seçilir.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/tutma-hacmi\/"
        },
        {
            "terim": "Yakalama hendeği",
            "tanim": "Şev eteğinde blokları toplayan hendek; sertifikalı bir enerji sınıfı yoktur, performansı genişlik, derinlik ve taban eğimiyle tanımlanır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/yakalama-hendegi\/"
        },
        {
            "terim": "Yüksek mukavemetli ağ",
            "tanim": "1.770 N\/mm² çekme dayanımlı telden örülen çelik ağ; aynı dayanımı sıradan örgü tele göre çok daha hafif kesitle verir. Geobrugg tedariki.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/yuksek-mukavemetli-ag\/"
        },
        {
            "terim": "Yüzeye paralel kayma",
            "tanim": "Örtü zeminin ya da ayrışmış kaya kabuğunun şev yüzüne paralel bir düzlem boyunca kayması; ankrajlı ağ sistemlerinin tasarlandığı yüzeysel yenilme türü.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/yuzeye-paralel-kayma\/"
        },
        {
            "terim": "Çığ önleme bariyeri",
            "tanim": "Çığı yamaçtan sonra durdurmak yerine başlangıç bölgesinde oluşmadan tutan çelik ağ yapısı.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/cig-onleme-bariyeri\/"
        },
        {
            "terim": "Ön germe",
            "tanim": "Çivi başlığındaki plaka üzerinden ağa uygulanan kuvvet; tabakayı zemine bastırır. Hesapta olumlu etkisi küçültücü, olumsuz etkisi büyütücü katsayıyla alınır.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/on-germe\/"
        },
        {
            "terim": "Şev temizliği",
            "tanim": "Yüzeydeki gevşek blokların kontrollü alınması; tek başına kalıcı koruma değildir, kayanın ayrışmasını durdurmaz.",
            "adres": "https:\/\/www.artusa.com.tr\/sozluk\/sev-temizligi\/"
        }
    ]
}