Şev yüzünün ve pusulayla ölçülen süreksizlik setlerinin yönelimini alır; alt yarımküre stereonette çizer, düzlemsel kayma, kama kayması ve devrilme için Markland testlerini uygular. Üç set aralığı girilirse ortalama blok hacmini ve kütlesini verir (Palmström), enerji aracına aktarır; tasarım bloğu sahadaki blok dağılımından seçilir.
Bu bir kinematik ön analizdir: yalnız geometri ve sürtünme açısıyla "hareket mümkün mü" sorusuna bakar. Kohezyon, su basıncı, deprem ve kaya kütlesi dayanımı hesaba girmez; duraylılık ve güvenlik sayısı ayrıca hesaplanır. Sonuç, sahada ölçümle doğrulanır.
Yöntem
Stereonet alt yarımküre, eş-açı (Wulff) izdüşümüdür; kuzey üstte. Her süreksizlik seti bir düzlem olarak büyük daire ile, kutbu nokta ile gösterilir. Şev yüzü kalın büyük dairedir; sürtünme dairesi, dalımı φ olan doğruların çemberidir. İki setin ara kesit doğrusu, kutup vektörlerinin vektörel çarpımından bulunur.
Testler Markland'ın düzlemsel ve kama kayması ölçütleri ile Goodman ve Bray'in devrilme ölçütüdür (Hoek ve Bray, 1981; Wyllie ve Mah, 2004):
- Düzlemsel kayma: setin eğim yönü şev yüzünün eğim yönünden en çok 20° saparsa, set şevden daha yatık ise (ψj < ψf, yüzeyde gün ışığına çıkar) ve sürtünme açısından dikse (ψj > φ).
- Kama kayması: iki setin ara kesit doğrusu şev yüzünden gün ışığına çıkıyorsa (dalımı, yüzün o yöndeki görünür eğiminden küçükse) ve dalımı sürtünme açısından büyükse. Kama açısı ve iki düzlem üzerindeki bileşke dirençler hesaba girmez; bu sadeleştirme güvenli tarafta kalır.
- Devrilme: setin eğim yönü şev yüzüne ters yöne (αf ± 180°) 20° içinde bakıyorsa ve
ψj ≥ 90° − ψf + φ(tabakalar arası kayma koşulu).
Ölçüm listesinden set türetme. Yapıştırılan ölçümlerin kutupları alt yarımküreye düşürülür ve seçilen sayıda kümeye küresel k-ortalama ile ayrılır (en uzak nokta tohumlama, 25 yineleme). Kutuplar eksenel veridir (p ile −p aynı düzlem): atama iç çarpımın mutlak değeriyle yapılır, ortalamada her kutup küme merkezinin yarıküresine çevrilir; böylece 88/090 ile 88/270 aynı kümede dik bir düzlem verir. Küme ortalaması Fisher yönelim ortalamasıdır, K = (n−1)/(n−R) yoğunlaşma, α95 ≈ 140/√(K·n) güven konisidir. K ve α95 kümenin sıkılığını söyler, sahada gerçekten bir set olduğunu değil; set kararı mühendisindir ve girdiler elle düzeltilebilir.
Ortalama blok hacmi Palmström yaklaşımıyla üç setin ortalama aralığından hesaplanır: V = s₁·s₂·s₃ / (sin γ₁₂ · sin γ₁₃ · sin γ₂₃); γ setler arası açıdır. Kütle birim hacim kütlesiyle çarpımdır ve enerji aracına aktarılır. Ortalama aralıklar ortalama (tipik) bloğu verir; tasarım bloğu sahada ölçülen blok boyut dağılımının üst kuyruğundan seçilir, buradaki değer ona ancak alt sınırdır.
Bu analizin yapmadıkları
- Duraylılık hesabı yapmaz; güvenlik sayısı vermez. Kohezyon, su basıncı, deprem ivmesi, kaya köprüleri ve pürüzlülük hesaba girmez.
- Set yönelimleri sahadan, yeterli sayıda ölçümden gelmelidir; tek ölçüm bir set değildir. Yönelimin nasıl ölçüldüğü ve sayısal ikizden nasıl çıkarıldığı ölçüm sayfasında.
- "Olası" sonucu tehlikenin var olduğunu değil, geometrinin buna izin verdiğini söyler; karar için saha keşfi ve duraylılık analizi gerekir.
Saha keşfi ve duraylılık analizi isteyin Enerji sınıfı hesabı Tasarım bloğu nasıl seçilir