- Açıklık ve dolguSüreksizlik yüzeyleri arasındaki mesafe ve arasını dolduran malzeme; kayma direncini ve su iletimini değiştirir.
- Altıgen çift bükümlü tel ağEN 10223-3 kapsamında, altıgen gözlü, çift bükümlü galvanizli çelik tel ağ; örtüleme ve gabion.
- AnkrajYükü sağlam zemine aktaran, delgi içine yerleştirilip enjeksiyonla kenetlenen çelik eleman.
- Ankraj çekme deneyiAnkrajın taşıma kapasitesinin yerinde ölçüldüğü yükleme deneyi; deney rejimi ankraj tipine göre değişir.
- Ankrajlı ağYüzeye ankrajlarla bastırılan, kayması beklenen kütleyi tutup yükü zemine aktaran aktif sistem.
- Basınç konisiPlakanın altında ön germenin zemine yayıldığı varsayılan koni; tepe yarıçapı ve eğimi, çiviler arasındaki yerel kararsızlık gövdesinin genişliğini daraltır.
- Batık birim ağırlıkSu altındaki zeminin kaldırma etkisiyle azalan birim hacim ağırlığı (γ − γw); sızma yük durumunda ağırlıklar bununla hesaplanır.
- Blok boyut dağılımıSahada ölçülen blokların hacim dağılımı; tasarım bloğu bu dağılımdan yüzdelikle seçilir.
- Çığ önleme bariyeriÇığı yamaçtan sonra durdurmak yerine başlangıç bölgesinde oluşmadan tutan çelik ağ yapısı.
- Delinme direnciAğın çivi başlığı ve plaka çevresinde çivi doğrultusundaki basınca dayanma kapasitesi; ankrajlı ağ tahkiklerinden biridir ve ürün belgesinden okunur.
- DevamlılıkBir süreksizliğin yüzey boyunca izlenebilen uzunluğu; kaya köprüsü oranını ve bloğun gerçekten serbest olup olmadığını belirler.
- DevrilmeŞeve ters eğimli dik süreksizliklerin ayırdığı kolonların taban çevresinde dönerek yenilmesi.
- Duruş mesafesiDüşen bloğun kaynaktan itibaren durduğu yere kadar aldığı yatay mesafe; benzetim katsayılarının saha kalibrasyonunda kullanılır.
- Düşüş hattıYamaç yüzeyinde en dik iniş doğrultusu; bloğun izleyeceği güzergâhı ve koruma hattının plandaki yönünü belirler.
- Düzlemsel kaymaŞev yüzeyine yakın doğrultulu tek bir süreksizlik yüzeyi boyunca kütlenin kayması.
- EAD 340059-00-0106Esnek kaya düşmesi bariyerlerinin Avrupa değerlendirme belgesi; Nisan 2013 tarihli ETAG 027 kılavuzunun yerini aldı, 1:1 ölçekli çarpma deneyi esasını korur.
- Enerji hattıKaynak noktası ile duruş noktasını birleştiren doğrunun eğimi üzerinden enerji kaybını temsil eden basitleştirilmiş yaklaşım.
- Enerji sınıfıBariyerin 1:1 ölçekli çarpma deneyiyle belgelenmiş enerji seviyesi; tasarım bloğunun kinetik enerjisi kısmi güvenlik katsayısıyla çarpılır ve aynı katsayıya bölünmüş MEL ile karşılaştırılır (ONR 24810: MEL ≥ γ²·E).
- Erozyon örtüsüŞev yüzeyinde toprağı tutan, bitki kökünün tutunmasına izin veren örtü; çoğunlukla tohumlama ile birlikte uygulanır.
- Esnek bariyerÇelik halat ve ağdan oluşan, çarpma enerjisini şekil değiştirerek sönümleyen kaya düşmesi koruma yapısı.
- Eşdeğer statik deprem yüküDeprem etkisinin, ağırlıkla (W = m·g) çarpılan yatay ve düşey deprem katsayıları olarak (F_h = k_h·W, F_v = k_v·W) denge denklemine eklenmesi; ankraj ve şev hesaplarında kullanılan yaklaşım.
- Fisher ortalamasıYönelim ölçümlerinin vektör toplamından bulunan ortalama yönelim; yoğunlaşma K ve güven konisi α95 ile birlikte verilir, kümenin sıkılığını söyler.
- FotogrametriÖrtüşen fotoğraflardan ölçekli üç boyutlu yüzey ve nokta bulutu üretme yöntemi; ölçek ve yöneltme yer kontrol noktalarıyla verilir.
- Fren elemanıÇarpma anında kontrollü şekil değiştirerek enerji yutan sönümleyici; halat hattına seri bağlanır.
- GabionÇelik tel ağ sepetlerin taşla doldurulmasıyla kurulan esnek istinat ve erozyon yapısı.
- Galvaniz kaplamaÇelik yüzeyi korozyondan koruyan çinko esaslı kaplama; sınıf seçimi ortamın aşındırıcılığına ve hedef servis ömrüne göre yapılır.
- Geri analizGerçekleşmiş bir olaydan (duran blok, çarpma izi) model katsayılarının kalibre edilmesi; yörünge ve sürtünme parametreleri sahada böyle doğrulanır.
- Gölge açısıDepo alanının tepesi ile en uzağa giden bloğun duruş noktasını birleştiren hattın yatayla açısı.
- Gün ışığına çıkmaBir süreksizliğin ya da iki süreksizliğin ara kesit hattının şev yüzünden dışarı çıkması; düzlemsel ve kama kayması için geometrik ön koşul.
- Güvenlik katsayısı (FoS)Direnen kuvvetlerin kaydıran kuvvetlere oranı; 1,0 üstü stabil.
- Halatla erişimİskele ve platform kurulamayan dik yüzeylerde işin halat sistemiyle yürütülmesi; erişim yöntemi neyin ölçülebileceğini de belirler.
- Halka ağBirbirine geçmeli çelik tel halkalardan örülen yüksek enerji sönümleyici ağ paneli.
- Kalan yükseklikÇarpmadan sonra, blok ağdan çıkarılmadan, alt ve üst taşıyıcı halat arasında ölçülen en küçük dik mesafe. MEL çarpmasından sonraki değer nominal yüksekliğe oranla kategori olarak performans beyanında verilir: A ≥ %50, B %30–%50, C ≤ %30. İlk SEL çarpmasından sonra nominal yüksekliğin en az %70'i olmalıdır.
- Kama yenilmesiİki süreksizliğin ara kesit hattı boyunca, kama biçimindeki kütlenin kayması.
- Kaya bulonuKaya kütlesini dikerek süreksizlik yüzeylerini bir arada tutan, çoğunlukla enjeksiyonla kenetlenen çelik çubuk.
- Kaya kütlesi sınıflamasıKayanın süreksizlik durumu, dayanımı ve su koşuluna göre puanlanması (RMR, Q, GSI); destek türü ve yoğunluğu seçiminin ilk adımı.
- Kısmi güvenlik katsayısıMalzeme, yük ve model belirsizliğinin ayrı ayrı katsayılarla hesaba alınması; tek bir güvenlik sayısı yerine tasarım etkisi ile tasarım direnci karşılaştırılır.
- Kinematik analizSüreksizlik yönelimleriyle şev yüzeyinin karşılaştırılıp hangi yenilme türünün geometrik olarak mümkün olduğunun belirlenmesi.
- Korozivite kategorisiOrtamın aşındırıcılığını sınıflandıran ölçüt; kaplama seçimi ve beyan edilen kullanım ömrü buna bağlanır.
- Künye plakasıKurulan hattın başına ve sonuna takılan, karekod ve kod taşıyan paslanmaz plaka; sistemin kimliğini ve bakım geçmişini açar.
- MEL (azami enerji seviyesi)Bariyerin tek bir çarpmada karşıladığı azami enerji seviyesi; çarpmadan sonra sistem onarılır.
- Metrajİşin ölçüye dökülmesi: bariyer hat uzunluğu metre, ağ ve örtüleme yüzey alanı metrekare, ankraj ve bağlantı elemanları adet üzerinden.
- Moloz akışı bariyeriDere yatağında suyu geçiren, katı malzemeyi tutan esnek çelik bariyer.
- Nokta bulutuYüzeyi temsil eden koordinatlı nokta kümesi; kesit, alan, hacim ve süreksizlik yönelimi bunun üzerinden okunur.
- Ön germeÇivi başlığındaki plaka üzerinden ağa uygulanan kuvvet; tabakayı zemine bastırır. Hesapta olumlu etkisi küçültücü, olumsuz etkisi büyütücü katsayıyla alınır.
- Performans beyanıÜreticinin, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) uyarınca ürünün temel özelliklerine ilişkin performansını bildirdiği belge. Kaya düşmesi bariyerinde enerji sınıfı, MEL ve SEL değerleri ve MEL sonrası kalan yükseklik kategorisi yazar; nominal yükseklik, azami uzama ve temel kuvvetleri ETA'da ya da üretici belgesindedir.
- Plaka kenarında sıyrılmaÇiviler arasında oluşan kamanın ağı plakanın üst kenarından sıyırmaya zorlaması; ankrajlı ağ hesabında çoğu zaman belirleyici olan yerel tahkik.
- PürüzlülükSüreksizlik yüzeyinin dalgalılığı ve küçük ölçekli pürüzü; sürtünme açısına doğrudan katkı verir.
- Restitüsyon katsayısıÇarpmada korunan hız oranı; normal ve teğetsel bileşenleri, yüzey türüne göre seçilir ve saha gözlemiyle kalibre edilir.
- SEL (servis enerji seviyesi)Ardışık iki çarpmanın, arada bakım yapılmadan karşılandığı enerji seviyesi.
- Serbest örtülemeYalnız üstten asılan, kopan bloğu yüzeye yakın tutup yavaşlatarak eteğe indiren pasif sistem.
- Sıçrama yüksekliğiBloğun bariyer ekseninde zeminden ayrıldığı yükseklik; bariyer yüksekliği enerji hesabından değil bu değerden seçilir.
- Sığ heyelan bariyeriYamaçta sığ derinlikte harekete geçen örtü malzemesini tutmak için kurulan esnek bariyer.
- Sızma kuvvetiŞev-paralel yeraltı suyu akışının zemine uyguladığı hacimsel kuvvet; tam doygun tabakada birim hacim başına γw·sin α alınır ve ankrajlı ağ hesabına itici yük olarak girer.
- Sönümleyici perdeÜstten asılı, altı serbest bırakılan ağ perdesi; bloğu durdurmak yerine yavaşlatarak yönlendirir.
- StereonetSüreksizlik yönelimlerinin küresel izdüşümle gösterildiği diyagram; takımlar ve kinematik kontrol burada okunur.
- SüreksizlikKaya kütlesindeki eklem, tabaka ve fay gibi mekanik zayıflık yüzeyleri.
- Süreksizlik aralığıAynı takıma ait komşu süreksizlikler arasındaki dik mesafe; yerinde blok boyutunu belirleyen ölçüdür.
- Süreksizlik yönelimiBir süreksizlik yüzeyinin eğimi ve eğim yönü; kinematik analizin ve yenilme türü ayrımının temel girdisi.
- Sürtünme açısıSüreksizlik yüzeyinin kaymaya direnç açısı; temel sürtünme ile pürüzlülük katkısının toplamı olarak seçilir.
- Şev temizliğiYüzeydeki gevşek blokların kontrollü alınması; tek başına kalıcı koruma değildir, kayanın ayrışmasını durdurmaz.
- Taban plakasıBariyer direğini temele bağlayan, çoğunlukla menteşeli plaka; çarpmada direğin kontrollü dönmesine izin verir.
- Tasarım bloğuHesabın üstüne kurulduğu blok; sahada ölçülen boyut dağılımının üst kuyruğundan seçilir, en büyük ve en sık gözlenen bloklar ayrı değerlendirilir.
- Taşıyıcı halatAğı direkler arasında taşıyan ve çarpma yükünü ankrajlara aktaran üst ve alt halatlar.
- Tutma hacmiMoloz akışı bariyerinin dolmadan önce tutabileceği katı malzeme hacmi; bariyer sayısı ve kademe düzeni tahmini katı hacme göre seçilir.
- Yakalama hendeğiŞev eteğinde blokları toplayan hendek; sertifikalı bir enerji sınıfı yoktur, performansı genişlik, derinlik ve taban eğimiyle tanımlanır.
- Yüksek mukavemetli ağ1.770 N/mm² çekme dayanımlı telden örülen çelik ağ; aynı dayanımı sıradan örgü tele göre çok daha hafif kesitle verir. Geobrugg tedariki.
- Yüzeye paralel kaymaÖrtü zeminin ya da ayrışmış kaya kabuğunun şev yüzüne paralel bir düzlem boyunca kayması; ankrajlı ağ sistemlerinin tasarlandığı yüzeysel yenilme türü.