Cevaplar · Çığ
Çığ, eğimli bir yamaçta biriken kar kütlesinin kopup hızla aşağı kaymasıdır; çığ düşmesi de denir. Kar örtüsündeki zayıf bir katman yeni kar, rüzgârın taşıdığı kar ya da ısınmayla aşırı yüklenince kırılır ve üstündeki kar kayar. 7269 sayılı Kanun'da sayılan doğal afetlerdendir.
Nasıl oluşur
Kar örtüsü, her kar yağışıyla üst üste binen katmanlardan oluşur. Katmanlar arasında zayıf bağlı bir düzey varsa, üstündeki kar o düzey boyunca kaymaya hazırdır. Yeni kar, rüzgârın taşıdığı kar, ani ısınma ya da yağmur bu düzeye yük bindirir; katman kırılınca üstündeki kar kopar ve hızla aşağı kayar.
Neden olur
- Yoğun kar yağışı. Kısa sürede biriken yeni kar, alttaki katmana yük bindirir.
- Rüzgâr. Rüzgâr karı sırtlardan taşıyıp rüzgâraltı yamaçlarda kalın birikintiler oluşturur.
- Isınma ve yağmur. Kar ıslanır, katmanlar arasındaki bağ zayıflar.
- Ek yük. Yamaçtaki insan, araç ya da iş makinesi zayıf katmanı kırabilir.
- Eğim ve örtü. Çığ çoğunlukla dik, açık ve ağaçsız yamaçlarda başlar; orman kar örtüsünü yerinde tutar.
Türleri
| Tür | Nasıl olur |
|---|---|
| Levha çığı | Sağlam bir kar levhası zayıf katman boyunca geniş bir cephede kopar |
| Gevşek kar çığı | Bir noktadan başlar, yamaç boyunca genişleyerek iner |
| Islak çığ | Isınmayla ıslanan kar ağır ve yavaş akar |
| Toz çığı | Havaya karışan kar çok hızlı ilerler, önünde basınç dalgası oluşturur |
Çığ tehlikesi olan yerler
Kar yağışı yüksek, dik ve ağaçsız yamaçların altından geçen yollar, dağ köyleri, kayak alanları ve maden sahaları çığ tehlikesi taşır. Türkiye'de çığ olaylarının büyük bölümü Doğu Anadolu'nun ve Karadeniz'in yüksek dağlık kesimlerinde yaşanır.
Afet mi
Evet. 7269 sayılı Kanun'un 1. maddesi çığı deprem, su baskını, yer kayması ve kaya düşmesi ile birlikte sayar ve çığa uğrayabilecek yerleşim yerlerinde alınacak önleyici tedbirleri düzenler. Önlemler için: çığa karşı alınacak önlemler.
Dayanak: 7269 sayılı Kanun, Madde 1
Çığ önlemeÇığ önleme bariyeri nedir?Kaya düşmesi, şev ve çığ rehberi