Çığ başlangıç bölgesinde kar örtüsünü yamaçta tutan esnek spiral halat ağı: döner direk, MF/RF/WF ağ panelleri, ankrajsız basınç plakası. E Dk 4.0 N 3.2 tipi ETA 20/0515 ile belgelidir; tasarım WSL 04/2007 kılavuzuna göredir.
Ne yapar
Çığ önleme bariyeri, kaya düşmesi bariyerinin tersine, hareket eden kütleyi yakalamaz; çığın koptuğu yerde, başlangıç bölgesinde kar örtüsünü yamaçta tutar. Kar örtüsü yamaç eğimine, kar yüksekliğine ve kayma faktörüne bağlı bir basınçla ağa yaslanır. SPIDER® AVALANCHE bu basıncı yüksek mukavemetli çelik telden örülü spiral halat ağıyla karşılar; direklerden basınç plakasıyla zemine, halatlardan spiral halat ankrajlarıyla yamaca aktarır.
Sistem Geobrugg AG ürünüdür; Artusa 2009'dan beri Geobrugg'un Türkiye temsilcisidir. Bu sayfadaki teknik veriler üreticinin SPIDER AVALANCHE E Dk 4.0 N 3.2 montaj kılavuzundan (09.12.2025, 1. baskı) alınmıştır.
Bileşenler
| Bileşen | Görevi |
|---|---|
| Döner direk (swivel post) | Ağ yüzeyini taşır; menteşeli tabanı basınç plakasının ankraj başına oturur, yamaç eğimine göre açı alır |
| Basınç plakası (PP) | Direğin basınç kuvvetini ankraj delgisi olmadan zemine yayar; üç boy |
| MF ağ paneli | Hattın orta alanları için dikdörtgen spiral halat ağı |
| RF / WF ağ paneli | Sınır (RF) ve uç (WF) alanları için trapez ağ; ağ yüzeyi zemine kadar kapalı kalır |
| Üst taşıyıcı halat ve üçgen halat | Ağ kenarlarını direk başına ve ankrajlara bağlar |
| Yamaç yukarı ve yamaç aşağı spiral halat ankrajları | Taşıyıcı ve gergi halat kuvvetlerini yamaca aktarır |
| Gergi halatları, 5/8'' zincir kilitler, halat klemensleri | Panel–panel ve panel–halat bağlantıları |
En kısa hat iki alandan (RF/WF) oluşur; iki bölüm için iki döner direk ve iki MF paneli ya da bir MF ile bir RF/WF paneli kullanılır. Arazi biçimine göre istenen sayıda bölüm art arda eklenir.
Basınç plakası boyları
| Plaka | Ölçü | Ağırlık | İzin verilen basınç kuvveti |
|---|---|---|---|
| PP küçük | 600 × 650 mm | 46,5 kg | F < 195 kN |
| PP orta | 750 × 800 mm | 72 kg | F < 300 kN |
| PP büyük | 900 × 900 mm | 101 kg | F < 405 kN |
Plaka boyu, Dk/N tipine ve alanın türüne (MF, RF, WF) göre üreticinin tablosundan seçilir; gevşek kaya ve sağlam kaya için ayrı uygulama detayı vardır. Basınç plakasının ankraj gerektirmemesi yumuşak ve kayan zeminlerde delgi işini azaltır; plakanın altındaki zemin gerekirse düzeltilir.
Tasarım parametreleri
| Parametre | Değer (E Dk 4.0 N 3.2 tipi) |
|---|---|
| Dk – etkili ağ yüksekliği | 4,0 m |
| N – kayma faktörü | 3,2 |
| fc – yükseklik faktörü | 1,1 |
| ψ – yamaç eğimi | 45° |
Sistem ailesi Dk 2,5 – 4,5 m etkili yükseklikler ve N 2,5 / 3,2 kayma faktörleri için üretilir; hangi tipin gerektiği başlangıç bölgesindeki ölçüm kar yüksekliğine, yamaç eğimine ve zemin pürüzlülüğüne göre belirlenir. Tasarım esası, WSL'nin (İsviçre Federal Orman, Kar ve Peyzaj Araştırma Enstitüsü) Çığ Başlangıç Bölgelerinde Savunma Yapıları Kılavuzu, 04/2007 baskısıdır. E Dk 4.0 N 3.2 tipi EAD 340109-00-0106'ya göre ETA 20/0515 Avrupa Teknik Değerlendirmesi ile belgelidir.
Yerleşim kuralları
- Kesintili yerleşimde komşu yapılar arasındaki yanal boşluk A en çok 2 m'dir (çığdan etkilenmeyen arazi kesimleri hariç). Yamaç hattında birbirine göre kaydırılmış komşu yapılarda boşluk, kaydırma miktarı oranında kapatılır.
- Bu kurallara uyulan yerlerde yanal boşluğa komşu alanlar sınır alanı (RF), uyulmayan yerlerde uç alanı (WF) olarak kurulur.
- Yamaç aşağı (çukur) ve yamaç yukarı (tepe) yön değişimleri için ayrı detaylar vardır; yön değişiminde ağ yüzeyi kapalı kalmak zorundadır.
- Direk ve ankraj eğimleri 30°–55° yamaç eğimleri için üreticinin tablosundan alınır; işaretleme hassasiyeti kılavuzda ayrıca verilir.
Montaj
Hat, erişime göre helikopterle ya da yerden kurulur. Helikopterle montajda direk ve ağ panelleri hazırlık alanında "uçuş birimi" olarak birleştirilir; her uçuşta bir birim taşınır, helikopter yamaç aşağıdan gelir ve ağ köşeleri yamaç yukarı ankrajların hizasında bırakılır. Üretici bu iş için en az altı montaj mühendisi (beşi sahada, biri hazırlık alanında) ve her iki noktada birer uçuş yardımcısı öngörür. Direk zemin plakasına oturduğunda gergi halatları elle gerilip klemensle kilitlenir; ancak bundan sonra ağa çıkılır ve helikopter halatı bırakılır. Yapı bu aşamada geçici durumdadır, yanal kararlılığı sınırlıdır; hat tamamlanıp hizalama halatıyla ayarlanana kadar buna göre çalışılır.
Son kontrol
Montaj bittiğinde üreticinin listesindeki maddeler tek tek kontrol edilir ve kayda geçer:
- direk başındaki halat ve ağ kılavuzlarının doğru takıldığı,
- üst taşıyıcı halatın doğru noktalarda ve doğru sayıda klemensle bağlandığı, klemens torkunun uygulandığı,
- ağın taşıyıcı halatlara ve ağların birbirine doğru bağlandığı,
- dağ tarafı ve vadi tarafı bağlantıların doğru kurulduğu,
- gereken kesimlerde sınır takviye halatlarının bulunduğu,
- yön değişimi detaylarının uygulandığı ve ağ yüzeyinin kapalı kaldığı.
Artusa'nın kurduğu her hatta bu kontrol, hattın künyesine "montaj" kaydı olarak işlenir; kış öncesi ve kar eridikten sonraki kontroller aynı deftere yazılır. Kademeler için kontrol, bakım ve ömür yönetimi sayfasına bakın.
Karsız dönem
Üretici, sistemin karsız dönemde 500 kJ'ye kadar kaya düşmesi için de saha testinden geçtiğini belirtir. Yapı tümüyle çeliktir; korozyon koruması üreticinin kaplama konseptine göre uygulanır ve ahşap sistemlerin aksine mera ve çalı yangınından etkilenmez.
Artusa ne yapar
Keşifte başlangıç bölgesinin sınırını, yamaç eğimini, ölçüm kar yüksekliğini, zemin türünü (basınç plakası seçimi için) ve erişimi (helikopter ya da yer) belirleriz. Boyutlandırma üreticiyle birlikte yapılır; tedarik, montaj ve kabul kontrolü bizdedir. Kurulan hatta künye plakası bırakılır. Teklif için iletişim sayfasından ulaşın; kar yüksekliği ölçümü olmayan sahalarda önce ölçüm programı öneririz.
Kaynak: Geobrugg AG, SPIDER AVALANCHE E Dk 4.0 N 3.2 Manual, 09.12.2025, Ed. 01. Görseller: Geobrugg AG.
